Aan de vooravond van de laatste beslissingen binnen het Europees Parlement en de Europese Commissie omtrent de Europese postrichtlijn, voert Eurofedop actie in Maastricht.
Eurofedop maakt zich ernstige zorgen om de positie van de werknemers in de postsector na de geplande volledige vrijmaking van de postmarkt. De arbeidsvoorwaarden, eerlijke concurrentie en de universele dienstverlening komen op de tocht te staan.

Met het oog op de discussies en de stemming binnen het Europees Parlement én de post actie op 6 juni, verkondigde Eurofedop opnieuw haar standpunten en overhandigde op 1 juni een eisenbundel aan Dhr. Mathieu Grosch, Europarlementariër.
Tijdens de Europese conferentie, geinitieerd door de Nederlandse bond voor personeel in de postsector BVPP, werd aan deelnemers de volgend stelling voorgelegd: "De liberalisering in de postsector heeft tot nu toe alleen maar verliezers opgeleverd?!" Dhr. Nieuwenhoven, directeur Sociale Zaken VNO NCW (ondernemingsorganisatie) sprak zich zeer positief uit over de liberalisering. "Baanzekerheid moet plaats maken voor werkzekerheid en er is helemaal geen sprake van verliezers, de klant/consument gaat er immers op vooruit".

Dhr. Hessels, Tweede Kamerlid van het CDA (Christen-democraten) stelde zich kritisch tegenover de rol van de overheid in de discussie over arbeidsvoorwaarden. Dit overleg zou enkel tussen de werkgevers en de werknemers moeten plaatsvinden volgens Dhr. Hessels. Hiermee verschilt hij van mening met zijn Sociaal democratische collega's die vóór een rol van de overheid zijn als het gaat om de sociale component (minimum loon e.d). Ook het Nederlandse postbedrijf TNT is vertegenwoordigd. Dhr. Dietz spreekt in een levendige presentatie over de missie en de werking van TNT.

Op 4 mei vond het Forum voor een democratische, sociaal en solidair Europa plaats in het Europees Parlement te Brussel. Deze bijeenkomst was een initiatief van sociale organisaties van Christelijke werknemers namelijk Solidarnosc (Polen), ACW/MOC (België), Cartel Alfa (Roemenië) en ACLI (Italië). Op voorhand was een tekst opgesteld door de partners, een zogenaamd manifest waarin de problematiek rondom het sociaal- en tewerkstellingsbeleid in Europa besproken werd. Deze tekst vormde de basis van de bijeenkomst. Reacties kwamen van An Hermans, voormalig Europarlementslid, Emilio Gabaglio voormalig secretaris generaal van ETUC en Willy Thys, voormalig voorzitter van het recent opgeheven Wereld Verbond van Arbeid (WVA). An Hermans sprak zich kritisch uit over het manifest omdat deze de crisis wel goed analyseert maar geen alternatieven naar voren brengt. Zij vertelde ook dat zij in de loop der jaren het Europese middenveld heeft zien groeien maar benadrukte nogmaals dat het structureel een gezicht geven aan diegene die je als organisatie vertegenwoordigt zeer belangrijk is. Eurofedop heeft ook veel gewerkt met An Hermans, zij is in haar functie als Europarlementslid regelmatig aanwezig geweest op de Beroepsraden.

Op 21 en 22.03.2007 vond in Timisoara een internationaal seminarie plaats onder het thema : "Water - het heden en de toekomst van Terra".
Het seminarie was een organisatie van de Federatie van Vakbonden van de Openbare Dienst van Roemenië (F.S.L.I.G.C.S.P.) met de steun van "AQUATIM" - de watermaatschappij van Timisoara - en de Vakbond voor personeel van de lokale besturen in "AQUATIM".
Het seminarie maakte deel uit van een project goedgekeurd en gefinancierd door EUROFEDOP.

Vanuit België (Watermaatschappij TMVW van Gent) waren aanwezig : M. Peter de Paepe en M. Walter de Meyer - vakbondsafgevaardigden - en M. Robert Boerjan - Commercial Department Manager.
Van de kant van Roemenië waren aanwezig : M. Ilie Vlaicu - General Manager -, Mevr. Rozalia Giuchici - Finance Manager -, Mej. Adriana Anghelus - Development Manager -, M. Stefan Gogosan - Voorzitter van Cartel Alfa's filiaal in het district Timiş -, M. Constantin Dobosan - Voorzitter van de plaatselijke vakbond in "AQUATIM" - alsook andere vakbondsmilitanten van "AQUATIM", in totaal 25 personen. Ter gelegenheid van de "Wereldwaterdag" bracht de TMVW-delegatie een bezoek aan AQUATIM, de drinkwatermaatschappij die verantwoordelijk is voor de hele watervoorzieningscyclus in Timisoara.
De eerste dag begon met een bezoek aan de belangrijkste installaties van de watermaatschappij, waarbij de Belgische gasten heel wat interessante dingen vernamen over de geschiedenis van "AQUATIM" en de investeringen die gedaan worden om de watervoorziening in het district Timiş te verbeteren.
De volgende dag gaven beide delegaties een voorstelling van hun watermaatschappij : de werking, de strategie op middellange en lange termijn, alles wat de waterkwaliteit ten voordele van de burgers kan verbeteren.
Uit de uiteenzetting van beide vakbonden - de Belgische en de Roemeense - bleek dat beide van mening zijn dat een concrete sociale dialoog de beste manier is om oplossingen te vinden om een crisisperiode te overbruggen en binnen de onderneming een stabiele leef- en werkwereld te creëren.
Na het debat was iedereen het erover eens dat zowel de werkgevers als de vakbonden uit de waterproductie- en waterverdelingssector naar oplossingen moeten zoeken om de waterkwaliteit te verhogen, want water zal in de nabije toekomst de grootste rijkdom van de planeet worden.
Wat het seminarie vooral heeft bijgebracht, is dat een contact tot stand werd gebracht tussen Roemeense werkgevers en vakbondsorganisaties en hun collega's uit een ander Europees land die bereid waren bijstand en steun te verlenen aan de ontwikkeling van goed functionerende organisaties in deze sector in Roemenië.
Het doel van dergelijke ontmoetingen is eveneens bilaterale uitwisselingen tussen Europese werkgevers- en werknemersorganisaties mogelijk te maken opdat een betere sociale dialoog tot stand zou kunnen worden gebracht.
Ion Mihala
Secretaris-Generaal

Tijdens de Europese Raad van 2006 onderschreven de Europese leiders de idee om in het kader van 'Een agenda voor de burgers' een onderzoek te doen bij de Europese burgers om 'een inventarisatie te maken van de maatschappelijke realiteit'. De burgers van Europa leven in een maatschappij die voortdurend onderhevig is aan veranderingen. Nieuwe uitdagingen vloeien voort uit dramatische veranderingen met betrekking tot de aard van het werk, het gezinsleven, de plaats van de vrouw, demografische tendensen en de (toenemende) mobiliteit van mensen. Eind 2006 werd een Eurobarometer-enquete uitgevoerd en in februari lanceerde de Commissie een openbare raadpleging over de vraag : "Is er een nieuwe maatschappelijke realiteit in Europa ?" Het doel van deze openbare raadpleging was na te gaan welke vandaag de dag de maatschappelijke realiteit en trends zijn in de Europese samenleving.

Als we kijken naar de resultaten van het Eurobarometer-onderzoek met betrekking tot 'Werk' stellen wij vast dat de helft van de ondervraagden (26.755 in het totaal) verklaart aan het werk te zijn. Wanneer het op jobtevredenheid aankomt, verklaart 80 % te 'werken met mensen die zij graag hebben'. Evenwel, 68 % vindt zijn/haar werk saai en vervelend. Globaal gezien is de mate van jobtevredenheid in de EU relatief hoog. Deze tendens lijkt echter sterker te zijn in de Noord-Europese landen.

De Europese Federatie van het Overheidspersoneel groepeert 52 christelijke en andere democratische vakbonden uit 23 Europese landen, waaronder landen die recent lid van de EU zijn geworden alsook landen die in de toekomst mogelijk nog lid zullen worden. Ons werkterrein is de openbare dienst in de ruimst mogelijke zin en dit omvat dus ook de gezondheidsdiensten.
1. In het algemeen
Zowel het Finse als het Duitse voorzitterschap hechten een groot belang aan de ontwikkelingen in de gezondheidszorgsector en hebben dit onderwerp daarom voorop op de Europese agenda geplaatst. Ook al bestaan er nog verschillende opvattingen over de manier waarop gezondheidssystemen georganiseerd moeten worden, het is duidelijk dat de sector geleidelijk aan evolueert en dat, naarmate het proces vordert, 'Europese' benaderingen meer in overweging worden genomen. Dit betekent dat een mentaliteitsverandering zich reeds bij de Europese burgers en bij diegenen die bij de sector betrokken zijn, heeft voltrokken; tien jaar geleden was het ondenkbaar dat er een soort van 'Europese kaderregeling' voor gezondheidsdiensten zou bestaan (gezondheidsdiensten werden nationaal geregeld). Ook Eurofedop is er zich van bewust dat er nood is aan een grotere samenwerking tussen de nationale gezondheidszorgsystemen. De trends wijzen op een steeds grotere mobiliteit van patiënten en een steeds grotere interconnectie van gezondheidssystemen. Het is duidelijk dat een coherent politiek antwoord hierop geboden moet worden en gepaste structuren en goed functionerende informatiekanalen in het leven moeten worden geroepen om iedereen die bij de gezondheidsdiensten betrokken is (wij zouden zeggen, alle Europese burgers !) optimaal te informeren en hen een antwoord op hun vragen te geven. Eurofedop verwelkomt bijgevolg het initiatief van de Europese Commissie om speciale voorstellen met betrekking tot de gezondheidsdiensten te formuleren en bij dit proces een brede waaier van betrokkenen te raadplegen. Door uiting te geven aan onze ideeën en aanbevelingen hopen wij een waardevolle bijdrage te leveren tot de uitwerking van toekomstige plannen voor de gezondheidssystemen in Europa.
2. Grensoverschrijdende thema's
Eurofedop is eveneens van mening dat het van het grootste belang is dat 'de Europese burgers duidelijkheid ... wordt geboden' wanneer zij van de ene lidstaat naar een andere verhuizen. Burgers moeten geinformeerd worden over hun rechten en over de wettelijke zaken waarmee zij in andere landen geconfronteerd zullen worden. Het gebrek aan juiste informatie kan vele onnodige problemen veroorzaken en in het bijzonder patiënten zouden hier niet mee geconfronteerd mogen worden. Vanaf het ogenblik dat men mobiel wordt en de grens van een ander land overschrijdt, beginnen verscheidene factoren en actoren een rol te spelen; gezondheidssystemen, ziekenhuizen, verzekeringsmaatschappijen, terugbetalingsregelingen, taalbarrieres, vervoer. Het bestaan van een harmonieuze relatie tussen al deze factoren en actoren is van groot belang.
Hoewel wij willen onderstrepen dat het in de eerste plaats de patiënt is voor wie een hoge kwaliteit van gezondheidsdiensten moet worden verzekerd, is de aandacht van Eurofedop vooral gericht op hen die deze diensten leveren, met name de gezondheidszorgwerkers. Het is duidelijk dat, naast het overschrijden van de grenzen door patiënten, ook gezondheidszorgwerkers deze trend vertonen en dat dit de structuur van Europa's gezondheidszorgsystemen eveneens ingrijpend beinvloedt en bepaalt.
Grensoverschrijdende gezondheidszorg is niet gemakkelijk. Voordat een patiënt daadwerkelijk van de voordelen van een behandeling in het buitenland kan genieten - aangenomen dat deze voordelen bestaan -, moet hij heel wat administratieve en financiële lasten overwinnen. Ook de samenwerking tussen de verleners van gezondheidsdiensten ondervindt hierdoor heel wat moeilijkheden.
3. Diensten van algemeen belang
Steeds weer wensen wij te onderstrepen dat diensten die ons allen aanbelangen, niet door marktregulering beheerst zouden mogen worden. In de afgelopen jaren hebben wij uiting gegeven aan onze vrees dat de principes van toegankelijkheid en gelijkheid voor allen bedreigd werden toen de gezondheidsdiensten in het kader van de 'dienstenrichtlijn' besproken werden. Wij hebben ons sterk hiertegen verzet en waren uiteindelijk blij vast te stellen dat de gezondheidsdiensten uit het bereik van deze controversiële richtlijn werden gelaten.
Wij kunnen ons afvragen wat precies de bedoeling van dit consultatiedocument is. Per slot van rekening is niet één Europese instelling werkelijk vragende partij voor een diepgaande hervorming van de gezondheidszorgsystemen in Europa. Dit is zo omdat iedereen begrijpt dat het beleid onderworpen is aan het subsidiariteitsbeginsel en bijgevolg op het niveau van de Lidstaat beheerd en gereguleerd zou moeten worden. Behalve onze waardering voor de juridische verduidelijking spreken wij onze waardering ook uit voor de inspanningen die de Commissie wil doen om klaarheid te scheppen in de gezamenlijke principes die kenmerkend zijn voor de gezondheidszorgsystemen in Europa. Wij blijven echter waakzaam wanneer het erop aankomt om een speciaal kader voor deze of andere (sociale) diensten van algemeen belang in het leven te roepen. Nogmaals, wij zijn blij dat de gezondheidsdiensten niet in de dienstenrichtlijn, zoals oorspronkelijk door Commissaris Bolkestein bedoeld, werden opgenomen. Maar wij zullen niet aanvaarden dat uiteindelijk toch een politiek kader in het leven wordt geroepen waardoor de kwaliteit en toegankelijkheid van de gezondheidsdiensten in feite, 'via een achterpoortje', zouden worden aangetast.

CEDER, de studiedienst van de Vlaamse christendemocratische partij CD&V, organiseerde in het Europees Parlement een seminar in samenwerking met de werkgroep Interne Markt van de EVP-ED. Het thema van het seminar, dat voorgezeten werd door Europees Parlementslid Marianne Thyssen, was een Europese eenheidsmarkt voor diensten na Bolkestein. We herinneren ons allemaal de verhitte debatten over deze omstreden richtlijn. Vandaag, nu we enigszins van dat debat bekomen zijn, moeten we de richtlijn en haar concrete implicaties nog eens bekijken. Gezondheids- en andere sociale diensten vallen nu buiten het toepassingsgebied van deze richtlijn. Toch is alles nog niet gezegd, en zijn er zeker geen gemakkelijke terreinen voor een Europese regulering.
De heren Jean Bergevin (DG Interne Markt en Diensten, afdelingshoofd E2) en Martin Frohn (DG Interne Markt en Diensten) zaten in het panel om het standpunt van de Europese Commissie te verduidelijken. Er wordt vaak beweerd dat de EU in termen van productiviteit bij de VS achterblijft, maar volgens de heer Bergevin is dat betwistbaar. Duidelijk is echter dat het groeipeil in de EU lager ligt. 'We moeten zorgen voor een goede interne dienstenmarkt,' verklaarde hij. Dat is in Europa door de versplinterde markt echter moeilijker. Het debat over een eenheidsmarkt voor diensten is uiterst complex: diensten zijn ontastbaar en heterogeen. Hij verklaarde dat de Europese Commissie in 2007 een uitgebreide transparantierichtlijn voor diensten zou uitvaardigen om over een beter reguleringsinstrument te beschikken. De heer Martin Frohn beklemtoonde dat de wetgeving op diensten in de lidstaten een dynamisch proces in het leven zou moeten roepen. De wijzigingen die op Europees vlak ingevoerd worden, moeten naar het niveau van de lidstaten doorgetrokken worden en voortdurend onder toezicht staan om hun compatibiliteit te waarborgen.

Binnen het Europees Parlement zijn twintig parlementaire commissies opgericht, elk samengesteld uit 25 tot 78 Europese Parlementsleden. Elke commissie heeft een voorzitter, bestuur en secretariaat, en vergadert maandelijks of halfmaandelijks in Brussel tijdens de zogenoemde 'Commissieweek'. De Parlementaire Commissie die zich met tewerkstelling en sociale zaken bezighoudt, heet 'EMPL'. Haar taak bestaat in de opstelling, amendering en goedkeuring van wetsvoorstellen. Bovendien schrijft ze op eigen initiatief verslagen. Voor Eurofedop is het erg belangrijk om de ontwikkelingen in de Commissie EMPL op de voet te volgen en binnen die Commissie contacten te onderhouden.

Op 24 januari nam Eurofedop deel aan de vergadering van de Europese Commissie EMPL. Op de agenda stonden o.a. de impact en gevolgen van de uitsluiting van de Gezondheidsdiensten van de 'Dienstenrichtlijn'. Europese Parlementsleden kregen de kans om van gedachten te wisselen over het ontwerp van standpunt van de Commissie EMPL. Het verslag over de toekomst van de gezondheidsdiensten is moeilijk omdat het een beleidsterrein betreft dat op het niveau van de lidstaten gereguleerd wordt. Niettemin is iedereen het erover eens dat we moeten streven naar betere voorwaarden en waarden om de situatie van de patiënten (en de werknemers!) te verbeteren.

Europees Parlementslid Milan Cabrnoch (EVP-ED-Fractie) onderstreepte het belang van een betere regulering voor de grensoverschrijdende gezondheidszorg. Hij betreurt dat de gezondheidsdiensten van het toepassingsgebied van de Dienstenrichtlijn uitgesloten werden. De mobiliteit van patiënten en gezondheidsprofessionals zorgt vaak voor heel wat financiële en administratieve moeilijkheden. Zijn commentaar leidde tot kritische opmerkingen, vooral vanuit de PES-Fractie en de Groenen. Europees Parlementslid Ria Oomen-Ruijten (EVP-ED-Fractie) gaf echter eveneens uiting aan haar twijfels tijdens het debat over de in- of uitsluiting van de gezondheidsdiensten in verband met de Dienstenrichtlijn. Maar zij beklemtoonde het specifiek karakter van de gezondheidsdiensten en riep in dit verband op tot nauwere samenwerking tussen de regio's.

De bij "Cartel-Alfa" aangesloten bonden kwamen samen in Boekarest. Zij werden door de secretaris-generaal van Eurofedop, Bert Van Caelenberg, uitgenodigd om samen hun intrede in de EU te vieren, en zich voor te bereiden op de nog actievere samenwerking binnen Eurofedop.
Het congres van Eurofedop is daar o.a. de gelegenheid voor. Bonden van nieuwe EU lidstaten zullen zich via een infostand voorstellen op het congres. Dit zijn bonden uit de locale sector, politie, gezondheidsdiensten, ministeries en justitie.

Op een seminarie, georganiseerd door ETÖK, het centrum voor arbeidsvragen in Estland, en de EVVI, was de algemeen gehoorde mening dat het kleine land Estland het op economisch vlak goed doet. Het land heeft een aanzienlijke groei gekend en zijn innovatiebeleid is een succes.
De economie van het land blijft groeien. Het BNP nam in het derde kwartaal van 2006 toe met 11,3 %. De werkloosheidsgraad nam de laatste jaren flink af. Volgens de methodologie van de IAO bedroeg hij 14% in 2001 en 5,1% in 2006 (Bureau van de Statistiek van Estland http://www.stat.ee/183078). Er bestaan natuurlijk verschillende manieren om de werkloosheidsgraad te meten en te bepalen, en niet alle werklozen worden geregistreerd, maar we kunnen besluiten dat het land een periode van groei kent, nu de economische herstructurering een eindpunt heeft bereikt. Het is echter eveneens interessant te vermelden dat verschillende generaties er een ietwat verschillende mening op nahielden.
Patrick Rang, lid van de Raad van ETÖK, gaf een enthousiaste uiteenzetting over het economische succes van Estland en verklaarde dat de levensstandaard er enorm is toegenomen. Alhoewel hij ook op de regionale verschillen wees (Tallinn versus de plattelandsgebieden) en op de tendens bij werknemers van sommige sectoren om het land te verlaten en naar andere delen van de EU te verhuizen (vooral Finland), was hij over het algemeen zeer positief.
In reactie op deze uiteenzetting nuanceerde Henn Pärn, openbaar ombudsman, de eerder gemaakte opmerkingen door te verklaren dat het land nog succesvoller zou kunnen zijn dan het nu is. "Door altijd maar te herhalen hoe goed het land het doet, kan je de maatschappij demoraliseren", aldus de heer Pärn.
Ondanks de economische groei zijn er nog heel wat dingen die helemaal niet zo goed werken en sommige mensen ondervinden heel wat moeite om gelijke tred te houden met de huidige veranderingen en de snelheid van de hervormingen.
Nieuwe trends in de arbeidspolitiek
Het seminarie behandelde het onderwerp van nieuwe trends in de arbeidspolitiek door duidelijk het accent te leggen op de toestand in Estland. Mart Laar, voormalig Eerste Minister en thans campagne voerende voor de nieuwe verkiezingen, legde uit wat precies met deze nieuwe arbeidstrends bedoeld wordt. Hij beschreef de toestand in Estland binnen de ruimere context van internationale trends zoals de globalisering en de 'brain drain' van vandaag. In het debat over de betekenis van 'flexicurity' onderstreepte hij dat het vooral van belang is om het 'niveau van zekerheid' duidelijk te bepalen. Dit hangt samen met verschillende factoren, en niet alleen het monetaire. Verder wees hij ook op het belang om voor Estland een zeker "plan B" uit te werken. Met andere woorden, nu het land het goed doet, moet het "de oogst binnenhalen" om zich voor te bereiden op misschien niet zo gunstige tijden die zich kunnen voordoen, aldus Mart Laar.
Andere sleutelsprekers waren Marko Pomerants, Parlementslid, voormalig Minister van Sociale Zaken, Kadri Jäätma, vooraanstaand expert van het Bestuur van de arbeidsmarkt van Estland, en Katri Targama, Eenheidshoofd van de Stichting levenslang leren en ontwikkeling van de human resources.
"Vakbonden moeten vooropgaan in de sociale dialoog"
Teneinde de deelnemers een Europees perspectief te bieden, waren drie sprekers uitgenodigd. In de eerste plaats gaf Femke Beumer uitleg bij de werking van de Europese Federatie van het Overheidspersoneel (EUROFEDOP), gevestigd in Brussel. Deze federatie groepeert meer dan 50 vakbonden actief in de vertegenwoordiging van de belangen van werknemers in overheidsdienst. De activiteiten van de organisatie omvatten, naast het volgen van de Europese trends op het gebied van de arbeidspolitiek, de informatie van haar leden over de jongste ontwikkelingen en de wetgeving die op nationaal vlak moet worden toegepast.

Op 14, 15 en 16 december vond een seminar van de Roemeense vakbond voor Politie en Contractueel Personeel (SNPPC) plaats. Met experten uit Europa en de directie politie van Roemenië werd gedebatteerd over hoe de communicatie tussen werkgevers en werknemers in de politie sector beter kan verlopen in Roemenië. Een ander onderwerp was de politie en haar rol in het bewaken van de Europese buitengrenzen. Bert Van Caelenberg sprak over het Acquis Communautaire en de praktische werking in de nieuwe EU lidstaten.

Een afgevaardigde van de permanente vertegenwoordiging van Roemenië in Brussel sprak over de resultaten van de onderhandelingen op het gebied van justitie en veiligheid. Professor Pavel Abraham; voorzitter van het National Anti Drug Agency te Roemenië hield een pleidooi om het overleg tussen werkgevers en werknemers bij de politie officieel te maken. Hij kon ter plaatse rekenen op de steun van de collega's van ACP (Nederland), Evert Terpstra en Jan van den Houten.

Het comité van Europese sociale dialoog voor de lokale en regionale besturen kwam op 29 november laatstleden bijeen in Brussel. Voor Eurofedop waren Kristien Van der Gucht (België), Alzbeta Broszova (Slovakije) en Alain Mazeau (Frankrijk) aanwezig.
De notulen van de jongste zitting (31.01.2006) en van de werkgroepen werden goedgekeurd.
Gemeenschappelijke verklaring
Een gemeenschappelijke verklaring van CEMR en EPSU over de sociale dialoog werd tijdens de vergadering besproken. Alhoewel het om een duidelijke verklaring ging, bleken er heel wat moeilijkheden te bestaan om de verklaring individueel voor ieder land toe te passen. Er was verwarring over de concrete betekenis van de tekst.
Groenboek over het Arbeidsrecht
Paul Cullen van de Eenheid Arbeidsrecht, DG EMPL, Europese Commissie, hield een uiteenzetting over de modernisering van het arbeidsrecht. Hij gaf de aanwezigen informatie over recente en komende activiteiten van de Europese Commissie en beschreef de inhoud van het Groenboek over het Arbeidsrecht. Het debat over 'flexicurity' en 'de combinatie van werk en gezinsleven' in de lokale besturen moet in de toekomst nog intenser worden gevoerd.
De voorzitter stelde voor om afzonderlijke zittingen van werkgevers en werknemers te houden en daarna samen te vergaderen. De werkgevers verklaarden dat er niet te veel wetgeving vanuit Europa hoefde te komen, want de situatie verschilt grondig van lidstaat tot lidstaat. De werkgevers uit de noordse landen (Denemarken, Finland en Noorwegen) aanvaardden dat er in beperkte mate acties vanuit Europa kunnen komen, maar gaven toe ervoor te vrezen dat de normen steeds verder zullen verhogen, totdat de hoogste norm zal zijn bereikt. De werkgevers reageerden positief op de aanpassing van de arbeidstijd.
Een probleem dat in de sector van de lokale besturen over heel Europa voorkomt, is dat van de voordelige situatie van contractuele werknemers tegenover statutaire werknemers. De vraag is hoe wij dit kunnen voorkomen en hoe wij voor een statutaire arbeidsregeling kunnen pleiten.
Bovendien werd opgemerkt dat er zeer weinig over de werknemers van openbare diensten in het groenboek gesproken wordt. In de jongste versie is er wel sprake van collectieve arbeidsovereenkomsten, maar ook niet meer dan dat.